Spinal Disorders
| ** Dwarslaesie** |
Whiplash-trauma | Syringomyelie & -bulbie | ALS (amyotrofe lateraalsclerose) | Lateraalsclerose | Spinale spieratrofie | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Epidemiologie | VKO belangrijkste oorzaak | vrl bij aanrijding dorsaal | 20-40j | 40-60j | ||
| Etiologie | Aangeboren structurele afwijking | Multifactorieel (link met frontotemporale dementie) Aantasting PMN & CMN |
Selectieve aantasting pyramidebaan (CMN), zonder aantasting motorische voorhoorncellen (PMN) | Genetische degeneratie PMN | ||
| Diagnose | Kliniek (insidieus uitval motorische voorhoornfuncties gevolgd door pyramidale aantasting) | |||||
| Symptomen | - tetra- of paraplegie - uitval C3-C5 → AH-spieren - verlies van sensibiliteit onder niveau letsel - reflectoire lediging blaas & rectum |
Vanaf 12-24u - nekpijn en occipitale hoofdpijn - vage klachten (concentratie, geheugen…) ! ernst whiplash =/= ernst oorzakelijk trauma ! |
Centromedullair syndroom op niveau syrinx - gestoorde pijn- en temperatuurszin - bewaarde tastzin Eerste symptomen → kleine (brand)wonden aan vingers Bij uitbreiding → aantasting PMN: atrofie kleine hand- en armspieren → druk op pyramidale tract: pyramidaal syndroom onder niveau |
Gewone vorm - motorisch deficiet distaal in 1 bovenste extremiteit (met parese, hypotonie, hyporeflexie, atrofie, slechte precisiegreep en fasciculaties) - uitbreiding naar voorarm & bovenarm, naar contralaterale hand/arm, naar onderste ledematen - pyramidaal syndroom (met hypertonie en hyperreflexie) - aantasting dwarsgestreepte spieren (AH) - aantasting motorische cellen hersenstam (met dysfagie, dysartrie, parese, atrofie en fasciculaties van de tong) - niet-motorisch: gedrags- & taalstoornissen en stoornis executieve functies GEEN sensibele uitval ↔ centromedullair syndroom Bulbaire vorm aantasting motorische cellen hersenstam (met dysfagie, dysartrie, parese, atrofie en fasciuclaties van de tong) |
Erfelijke vorm - zeer langzaam verloop Symptomatische vorm - arteriosclerose - lues |
|
| Verloop | Nood aan 1-2j revalidatie | Verdwijnen na 3-6w | Langzaam progressief | Gewoon: overlijden na 3-4j (eindstadium: cachexie, AH-stoornissen, slikpneumonie) Bulbair: overleving 1j |
||
| Behandeling | Voorzichtig transport Conservatief: halskraag, tractie Chirurgische: wegname druk op ruggenmerg ! centrale zenuwbaanstructuren recupereren niet ↔ perifere ! |
Snelle mobilisatie Halskraag vermijden |
Causale therapie niet beschikbaar Glutamaat-antagonisten (riluzole) Anti-oxidantia, scavengers (edavarone) Symptomatische behandeling (NMRC, AH-oef, sondevoeding, isometrische spieroefeningen) |
|||
| Complicaties | Decubitus Cystitis Pneumonie Contracturen |