Fosfaatmetabolisme
Algemeen
Fosfaat -> van belang voor: botmineralisatie, cellulaire activiteit
85% zit in bot onder de vorm van calciumhydroxyapatiet => release bij hyopofosfatemie via alkalisch fosfatase
-> de rest -> P in extracellulair vocht (serum P) is sterk gereguleerd: adhv *intestinale absorptie/botresorptie/renale excretie oiv PTH, 1,25(OH)2vitD, en *fosfatonines (o.a. FGF-23)
Intestinale absorptie: deel passieve absorptie is veel groter dan bij Ca (door P-rijk dieet)
Fosfatonines (FGF-23)
- secretie door osteoblasten en -cyten
- stimulatie door veel F en calcitriol
- -> inhibeert NaPi2a/2c transporter insertie -> ↓ renale F-reabsorptie
Para-thyroid hormoon
Stimuli
- ↓ Ca concentratie
- mild Mg concentratie
- ↑ fosfaat concentratie
- adrenaline
- histamine
Inhibitors
- ↑ Ca concentratie
- sterk ↓ Mg concentratie
- Calcitriol
Effect
-
extra-cellulaire ↑ Ca
- ↑ osteoclast vorming
- ↑ urinaire calcium reabsorptie
- ↑ omzetting cholecalciferol -> vitamine D -> ↑ intestinale Ca-absorptie
-
↓ fosfaat
- ↑ urinaire fosfaat excretie
Vitamine D
VitD: 1e activatie thv lever (25-OH-vitD => hetgeen we meten), 2e activatie thv de nieren oiv PTH (1,25-OH-vitD = actieve vorm = calcitriol)
Effect
- ↑ Ca / ↑ fosaat concentratie
- ↑ osteoclast vorming -> ↑ bot resorptie
- ↑ reabsorptie
- ↑ abdominale absorptie